Deze site wordt vaak bezocht. Als je denkt een goede aanvulling te hebben of je hebt een vraag, mail het ons. Of bezoek het messageboard en voeg je boodschap toe.
Uitgangspunt is je kind op te voeden tot een zelfstandige volwassene met een eigen mening. Dat heeft als consequentie dat als die mening zich verder ontwikkelt, het kind kritiek kan hebben op jou. Dat hoort er dan ook bij en je zult ermee moeten leren omgaan. Ik weet nog wel dat ik er aan moest wennen, toen mijn oudste zoon, toen 12 jaar, commentaar op me had! Het was nog terecht ook en dat moet je als ouder op een volwassen manier kunnen toegeven aan je kind. Je verwacht van je kinderen dat zij jouw kritiek accepteren en overwegen, maar andersom zou niet mogen? Zij moeten wel met kritiek kunnen omgaan en wij zouden het niet hoeven kunnen? Het is over-en-weer, van ouders naar kinderen en omgekeerd: op een positieve manier kritiek kunnen geven en kunnen ontvangen.
Er is een aantal uitgangspunten waarmee je kunt voorkomen, dat een dreigend conflict escaleert en tot een uitbarsting komt. Ten eerste met 'duiden', dat is het gedrag van het kind beschrijven en zeggen wat jij daarbij voelt. Of het reageren op de boodschap ACHTER de woorden.
Je kunt alternatief gedrag voorstellen. "Zou je me willen vertellen wat er aan de hand is?" (kijk ook bij: actief luisteren)
Verder is het belangrijk begrip te tonen voor de gevoelens van het kind. Voor hem of haar zijn die gevoelens waar. Soms zelfs kan het beter zijn een gesprek uit te stellen tot een later tijdstip.
Onze jongste zoon bijvoorbeeld, toen 22, brengt zijn vriendin naar huis en uit hun gedrag blijkt duidelijk dat ze onenigheid hebben. Als hij weer thuis is, vragen we ernaar, maar hij geeft aan er niet over te willen praten. Dat is zijn goed recht en we respecteren dat uiteraard. Maar de rest van de dag is hij geïrriteerd en wij hebben het gevoel dat we geen goed meer aan hem kunnen doen.
Het staat als een paal boven water dat er ruzie zou ontstaan, als je je kwaad laat maken en naar hem uitvalt. Maar wat ook niet helpt, is vermijden. Net doen alsof er niets aan de hand is en verder over koetjes en kalfjes praten. Wij zien immers als ouders aan het nonverbale gedrag, dat er van alles aan de hand is. Hoe kun je deze situatie doorbreken, zonder dat er een conflict ontstaat.
"Hey, luister es, ik begrijp dat er iets aan de hand is en ik respecteer dat je er niet over wilt praten, maar ik vind het heel vervelend dat ik op een normale vraag een geïrriteerd antwoord krijg. Daar kan ik helemaal niks mee." Je laat hier duidelijk merken dat je a) zijn gevoelens accepteert en respecteert, b) dat zijn gedrag niet door de beugel kan en c) je vraagt hem dat te veranderen. Dit doe je dus door vanuit jezelf te praten. IK vind het vervelend dat... en IK kan er niks mee, geeft aan dat je geen schuld bij de ander legt. Je houdt het bij jezelf. We zijn geneigd altijd te zeggen "JIJ moet je anders gedragen, ben JIJ nou helemaal gek?" En daarmee is het conflict een feit. Dit gesprek ging als volgt verder:
Hij vertelt dan, dat ze inderdaad onenigheid hebben.
"Is het de eerste keer?"
"Ja"
"Dat doet je zeker pijn he?" en daarmee geef je aan dat je begrip hebt voor zijn gevoelens. Opeens is dan het ijs gebroken en reageert hij verder weer gewoon op gewone vragen.
Het is niet een kwestie van of de ouder het "pikt" dat het kind zich zo gedraagt. Jij bent in staat om afstand te nemen en te blijven vragen en praten zonder kwaad te worden. Reageer dus volwassen op dergelijk gedrag van je kind, dat ook hierin moet leren volwassen te worden en moet leren omgaan met pijnlijke situaties binnen een op te bouwen liefdesrelatie.
Als je je kind vraagt of hij zelf zijn gedrag acceptabel vindt, dan zal hij vaak 'nee' als antwoord geven. En daarmee staat hij of zij open voor verandering van gedrag. Bovendien laat je zo merken, dat je niet de gevoelens afwijst, alleen het gedrag dat eruit voortvloeit. Bovendien ervaart het kind vertrouwen, vriendschap en respect van jou als ouder en zal daardoor eerder geneigd zijn het gesprek aan te gaan in plaats van zich chagrijnig en dwars op zijn kamer terug te trekken. Hij voelt dat hij zijn gevoelens en problemen bij jou kwijt kan, ook al moet hij zelf zijn eigen problemen oplossen. Hoeveel jongelui zullen dit niet herkennen: "Pff mijn ouders, ze luisteren toch nooit naar me en ze hebben geen idee wat me bezig houdt".
Misschien ben je op deze site terecht gekomen uit interesse. Mogelijk ook omdat je vragen hebt over de opvoeding van je kinderen. Daarom ga je zoeken. Je zult geduld moeten hebben, want je kinderen zullen voorlopig reageren zoals ze gewend zijn. Ze moeten wennen aan je veranderde gedrag.
Voorwaarde is dat je 'on speaking terms' blijft op een positieve volwassen manier. Ga nooit rot opmerkingen maken vanuit je eigen onmacht en boosheid. Als je gaat schelden, schreeuwen of met deuren smijten of elkaar negeren, maak je jezelf vleugellam. Blijf op een volwassen manier met elkaar praten.
Blijf vertellen wat JIJ vindt en voelt bij het gedrag van de ander. Val hem niet aan, dat wakkert de ruzie alleen maar aan. Het is niet belangrijk om gelijk te hebben of te krijgen. Daar win je niets mee en daar los je niets mee op. Zelfs als je kind volkomen onredelijk reageert, blijf dan gewoon praten en word niet boos en wordt niet onredelijk, want daar draait het vaak op uit. Slik je woede in, beheers je en blijf gewoon praten.
"Ik mag ook nooit wat van jullie!" Hier kun je op reageren met: "Ik kan me voorstellen dat je er erg van baalt dat je dit of dat niet mag" en nog eens uitleggen waarom je beslissing zo is uitgepakt. Laat je er niet toe verleiden in te gaan op de opmerking zelf. Dat ontaardt in discussies dat jij vindt dat jouw kind zoveel mag, dat hij nergens dankbaar voor is... en zo kun je nog wel een tijdje lekker doordraven. En op elke opmerking wordt over-en-weer gereageerd. Iedereen wordt steeds bozer en bozer. Niet reageren dus op de opmerking "ik mag ook nooit wat van jullie". Daar zeg je niks over... je reageert op het gevoel ACHTER de opmerking, namelijk dat hij boos is en er stevig van baalt dat hij zijn zin niet krijgt. DAAR moet je op in gaan, niet op de opmerking zelf.
Als je goed naar je kind leert luisteren, ben je uitstekend in staat om de gevoelens achter de opmerkingen te zien en wen je er aan om daarop te reageren.
Als je kind boos is en het maakt een rot opmerking tegen je, reageer dan niet op de opmerking zelf, maar op het gevoel erachter. "Ik vind het rot voor je dat je nog steeds boos bent". Wat er waarschijnlijk gebeurt, is dat het gesprek nu verder gaat over het boos zijn zelf en daar kun je wat mee. Het zou zelfs zo ver kunnen komen dat je het kunt uitpraten, dat je samen tot een compromis komt of samen een alternatieve bedenkt, waar jullie beiden blij mee zijn.
Hetzelfde geldt voor het maken van afspraken. Schrijf je je kind voor hoe laat het thuis moet zijn? Dat is geen "afspraak", want afspraken betekent dat beide partijen tot een overeenkomst gekomen zijn. Dus... vraag je kind eens hoe laat hij thuis wil komen. Ga in onderhandeling en spreek iets af waar beide partijen het over eens zijn, vind een compromis. Je zult merken dat je kinderen zich dan aan de afspraak zullen houden. Zo niet, dan heb je het volste recht ze erop aan te spreken. Het was toch een echte afspraak?
Op wat voor manier doe je dat? JIJ houdt je niet aan de afspraak; of: Met jou kun je ook geen afspraken maken?
Probeer eens: "Ik vind het heel vervelend dat we blijkbaar geen afspraken kunnen maken. Hoe lossen we dat op?" Er is geen beschuldiging, er is ruimte voor open discussie en dat brengt jullie weer een stukje nader tot elkaar. Bovendien kun je hier je opvoedende taak uitleven, om duidelijk te maken aan je kinderen, dat het volwassen is om je afspraken na te komen, al was het maar omdat zijzelf er ook op rekenen dat jij je afspraken nakomt. Je kunt wel es versteld staan van de antwoorden die je dan krijgt.
Uitgangspunt is je kind op te voeden tot een zelfstandige volwassene met een eigen mening. Dat heeft als consequentie dat als die mening zich verder ontwikkelt, het kind kritiek kan hebben op jou. Dat hoort er dan ook bij en je zult ermee moeten leren omgaan. Ik weet nog wel dat ik er aan moest wennen, toen mijn oudste zoon, toen 12 jaar, commentaar op me had! Het was nog terecht ook en dat moet je als ouder op een volwassen manier kunnen toegeven aan je kind. Je verwacht van je kinderen dat zij jouw kritiek accepteren en overwegen, maar andersom zou niet mogen? Zij moeten wel met kritiek kunnen omgaan en wij zouden het niet hoeven kunnen? Het is over-en-weer, van ouders naar kinderen en omgekeerd: op een positieve manier kritiek kunnen geven en kunnen ontvangen.
