Deze site wordt vaak bezocht. Als je denkt een goede aanvulling te hebben of je hebt een vraag, mail het ons. Of bezoek het messageboard en voeg je boodschap toe.
Naast dat we onze kinderen hun eigen beslissingen lieten nemen, is het altijd ons doel geweest om gezelligheid te brengen.
Rina heeft er altijd voor gezorgd dat het op de een of andere manier 'gezellig' was. Als zij in huis aan het werk was en de kinderen wilden ook stoffen, dan kregen ze een stofdoek. Dan stoften ze gezellig mee. En ondertussen werd er heel wat afgepraat en gelachen. Lastig? Ja, soms wel. Maar kan het kwaad om een kind een stofdoek te geven? De manier van leren voor kinderen is het imiteren van ouderen. Leren we allemaal niet zo? Wel eens op dansles gezeten? De dansleraar doet het voor en jij doet het na. Je probeert hem zo goed mogelijk te imiteren. Zo leren kinderen ook. Geef ze de gelegenheid, want hun wil om te leren is nog vol van enthousiasme. Dat kan er later op school altijd nog uitgeslagen worden!
Consequent zijn
We hebben geleerd dat het belangrijk is consequent te zijn tegenover je kinderen. Natuurlijk kun je uitzonderingen maken. Maar wanneer ze de leeftijd bereiken dat de eerste machtsstrijd gaat ontstaan, laat dan weten dat je consequent bent en laat nee nee zijn.
Rina heeft de jongste een keer in de supermarkt op de grond hysterisch laten krijsen, terwijl ze na het afrekenen buiten op een bankje ging zitten wachten, tot de bui over was. De oudste heeft eens een uurtje of wat in zijn kamer zitten krijsen. Hij mocht weer bij ons in de huiskamer, als het over was. Door ze rustig de tijd te gunnen en consequent te blijven, is het bij die ene aanval per kind gebleven. Daarna hadden wij tenminste nooit meer gezeur of gejengel in de supermarkt of in de speelgoedwinkel, want kinderen leren heel snel, zelfs dat nee nee is.
Een kind is een klein mensje
Natuurlijk is ie dat, maar wat betekent dat? Dat betekent dat een kind dezelfde rechten heeft als jij als volwassene. Je zult nooit tegen je kind zeggen: "Wat ben je weer onhandig!", want dat wil je zelf toch ook niet horen? Of wat je ook nooit zult zeggen, is: "Doe niet zo stom, ik zei toch dat dat niet ging?" Want zelf wil je toch ook graag dingen uitproberen. Je weet immers, dat het kind precies hetzelfde doet als jij, maar op een wat kinderlijker manier. Probleem is dat we dat alleen vergeten als we kwaad zijn en het toch zeggen.
Ook een kind heeft rechten! Deze kennen we ook allemaal: "Als grote mensen praten houden kinderen hun mond". Helemaal waar natuurlijk, maar waarom geldt dat niet andersom? Toen onze zoon een verhaal vertelde en een volwassene viel hem in de rede, zei ik dat hij even moest wachten tot het kind was uitgepraat. Dat heeft nog jaren gespreksstof opgeleverd op verjaardagen waar wij niet aanwezig waren. En waarom? Is een volwassene belangrijker, of heeft hij meer rechten dan een kind?
Waarom vinden wij dit zo belangrijk?
De eerste reden is dat we inderdaad vinden, dat een kind ook rechten heeft, maar als je een kind niet als gelijke behandelt, zend je voortdurend de boodschap uit: "Jij bent niet belangrijk, jij bent minder waard, een ander gaat voor," en dat is DE manier om een minderwaardigheidscomplex aan te leren. Hetzelfde geldt voor het maken van sarcastische opmerkingen tegen kinderen. Je geeft ze voortdurend de boodschap, dat ze niet deugen. Neem een kind net zo serieus als je een volwassene zou doen. Zeg tegen een kind geen dingen, die je ook niet tegen een volwassene zou zeggen, omdat je weet dat dit heel vervelend overkomt.
De consequenties van de eigen keuze
Eigen keuzes brengen consequenties met zich mee. Dat is ook de reden dat veel ouders van tevoren dingen van hun kind niet willen accepteren en 'uitleggen' waarom ze iets niet willen. Maar... begrijpt een kind die consequenties? Overziet het kind die consequenties wel? Een kind wil niet eten als het etenstijd is. Dit kan aanleiding geven tot allerlei drama's. Er komen hapjes voor papa en hapjes voor mama en welk ander familielid dan ook. Als dat niet werken wil, kunnen we het met dreigen proberen. "Zo word je nooit groot" of erger. Maar stel je nou es voor, dat je het kind de keuze laat en gewoon niet laat eten. Dit is een goed moment om het kind iets te leren ervaren. Je legt uit, dat het best een keer kan voorkomen dat het niet eten wil, maar... dan geen tussendoortjes tot aan de volgende maaltijd. Natuurlijk krijgt het kind trek. Nu komen er twee belangrijke dingen aan de orde. Ten eerste voor jezelf: je moet consequent blijven over de tussendoortjes. En voor het kind komt nu de ervaring dat je kennelijk gelijk hebt. Het kind krijgt honger en dat is toch een vervelend gevoel. Je legt als ouder uit, dat dat nu was wat je bedoelde. Als je niet eet als het etenstijd is, dan krijg je honger. En dat is nog vervelender dan iets eten wat niet zo lekker is. Het kind leert nu heel simpel dat eigen keuzes consequenties hebben. Misschien dat het een paar keer duurt, maar dan wordt er gewoon gegeten. Uiteraard houden we wel goed in de gaten dat een kind over een hele dag genomen voldoende vocht binnenkrijgt.
Andere voorbeelden
Een ander voorbeeld, dat wel aardig is. Een kind heeft geen zin om naar de WC te gaan, doet het liever in zijn broek. Hij wil wel naar de WC maar dan moet er een boekje mee. Moeder vindt dat onzin en de 'strijd' gaat in alle hevigheid door. Moeder heeft allerlei argumenten waarom het niet nodig is en waarom het toch niet zal helpen. Ik suggereerde het toch een keer te proberen. Leg een stapel oude tijdschriften op de WC. Wat is erop tegen? Tja... de argumenten vielen dood. Eind van het liedje was, dat het kind nu gewoon naar de WC gaat en de tijdschriften inmiddels al lang niet meer aanraakt.
We waren pas verhuisd naar een nieuwe woning met een bovenverdieping. Na een flat, was dat voor de kinderen erg spannend, want voor hun gevoel waren ze dan verder weg van ons. Ze werden bang voor spoken en durfden niet alleen meer naar boven. We bedachten samen een oplossing. We hadden samen een grote tekening gemaakt met tien spookjes erop. Ik zou tien keer met ze meegaan naar boven om spoken te zoeken. Als we die niet vonden, zouden we er op de tekening eentje doorstrepen. Als alle tien de spookjes waren doorgestreept, zouden ze alleen naar boven durven. We maakten er een spelletje van door al roepend "Spookje, spookje, waar ben je?" naar boven te lopen. We keken onder alle bedden, in alle kasten, maar ondanks onze diepgaande onderzoeken, vonden we geen spoken. Nadat we vijf spookjes hadden doorgekrast, was het over en gingen de kinderen zonder ons gewoon lekker boven spelen.
De kinderen vonden op een bepaald moment dat ze te vroeg naar bed moesten. Ze wilden eigenlijk wel opblijven tot ze moe waren. We legden ze de consequenties uit, maar ze bleven bij hun standpunt. We stemden toe het te proberen en ze bleven veel langer op dan gewoonlijk. Ze besloten op een gegeven moment zelf dat het mooi geweest was en ze wilden naar bed. De volgende avond gingen ze weer gewone tijd naar boven, want ze vonden zelf toch wel, dat ze veel te moe werden van lang opblijven. Er is nooit meer een woord vuil gemaakt over bedtijd. Toen ze wat ouder werden, gingen ze nog steeds dezelfde tijd naar bed, maar gingen dan nog wat liggen lezen of spelen. Er heeft zich nooit een machtsstrijd afgespeeld over naar bed gaan of gaan slapen.
Waarom een strijd aangaan op een punt waarvan het absoluut niet belangrijk is wie er zijn zin krijgt? Wat kan er fout gaan als je het kind een eigen keuze laat maken? Het ene kind heeft nu eenmaal meer behoefte aan slaap dan het andere kind. Net zoals de ene volwassene graag 8 uur slaapt en anderen aan 6 uur voldoende hebben. Waarom bepalen ouders hoeveel slaap hun kind nodig heeft?
Luisteren naar elkaar
Gordon heeft een boek geschreven met deze titel. Het leert je om te luisteren naar je kind, door de argumenten heen. Het gaat erom niet naar de argumenten zelf te luisteren, of daarop in te gaan, maar te begrijpen wat erachter zit en daarop te reageren. Dan leer je je kind begrijpen.
Hier wijden we een aparte pagina aan.
Leren is leuk en vooral nuttig
Kleine kinderen kunnen meer vragen dan een volwassene kan beantwoorden. Ja, dat klopt, vaak hebben we moeten zeggen dat we het ook niet wisten. We praten nu niet in de eerste plaats over leren op school, maar leren in het leven. Kinderen hebben een natuurlijke nieuwsgierigheid, waarmee ze leren. Het begint met simpele vragen, waarmee ze je aardig voor schut kunnen zetten, zoals : "Mam, waarom heeft die meneer zo'n blauwe neus?", maar het doel is te leren. Op deze manier verkennen ze het leven. Dat begint al, als je jong spelletjes met ze gaat doen. Kinderen genieten, wanneer ze 'leren' dat iets niet weg is, als het onder de beker verstopt is, maar dat ze het alleen maar niet kunnen zien. Leren is leuk! Daarom is het belangrijk antwoord te blijven geven op al die eindeloze vragen, waarmee ze proberen de wereld te begrijpen. Hoe langer dit enthousiasme en nieuwsgierigheid in leven wordt gehouden, hoe langer ze blijven leren en hoe meer hun intelligentie wordt gestimuleerd.
Zolang er bij leren geen dwang aan te pas komt, blijft het leuk. Ieder mens leert, zijn leven lang. De uitdrukking is immers: "Alleen een ezel stoot zich tweemaal aan dezelfde steen" Ofwel: ieder mens leert van zijn fouten en probeert dat de volgende keer te voorkomen. Geef je kinderen een voorsprong, door hen te stimuleren in dat enthousiasme en zoveel mogelijk serieus antwoord op hun vragen te geven.
Op latere leeftijd
Mijn oudste ging op 24 jarige leeftijd samenwonen en wilde nu zelf een gat boren om een lamp op te hangen. Hij besteedde liever een half uur aan de telefoon om uitleg te krijgen, dan mij te laten komen om het voor hem te doen. Een paar uur later had ik hem weer aan de telefoon. Of ik morgen toch even langs kon komen. Het bleek, dat hij geprobeerd had met twee ijzerboren in het beton een gat te krijgen. Dat lukte niet echt (de boren waren 'overleden') en ik legde hem alsnog uit hoe het moest, welke boor te gebruiken en nog wat over pluggen. Hij ging daarna zelf die gaten boren.
Thuis had hij nooit de behoefte gehad me ergens mee te helpen, maar nu moest en zou hij zelf boren. Toen de lamp hing, keek hij me aan met een gezicht, dat volgens mij stralender was, dan toen hij zijn eindexamen haalde. ;-))
Zulk 'leren' wil je je kinderen — zelfs als ze volwassen zijn — toch niet ontnemen?
Naast dat we onze kinderen hun eigen beslissingen lieten nemen, is het altijd ons doel geweest om gezelligheid te brengen.
De kinderen vonden op een bepaald moment dat ze te vroeg naar bed moesten. Ze wilden eigenlijk wel opblijven tot ze moe waren. We legden ze de consequenties uit, maar ze bleven bij hun standpunt. We stemden toe het te proberen en ze bleven veel langer op dan gewoonlijk. Ze besloten op een gegeven moment zelf dat het mooi geweest was en ze wilden naar bed. De volgende avond gingen ze weer gewone tijd naar boven, want ze vonden zelf toch wel, dat ze veel te moe werden van lang opblijven. Er is nooit meer een woord vuil gemaakt over bedtijd. Toen ze wat ouder werden, gingen ze nog steeds dezelfde tijd naar bed, maar gingen dan nog wat liggen lezen of spelen. Er heeft zich nooit een machtsstrijd afgespeeld over naar bed gaan of gaan slapen.
